Poradnik: Jak uzyskać zezwolenie na sprzedaż alkoholu?

16/04/2019

Wielu z nas zapewne słyszało, że sprzedaż alkoholu w Polsce prowadzić można tylko "za pozwoleniem". Jednak jak dokładniej wygląda ta kwestia? Jakie warunki musi spełnić przedsiębiorca aby mógł legalnie prowadzić tą działalność?

Wstęp

Taka działalność, która może być prowadzona jedynie "za pozwoleniem" nazywana jest działalnością reglamentowaną. Jest ona rodzajem ingerencji państwa w gospodarkę, która wiąże się z pewnymi ograniczeniami. Jednak nie każda działalność jest reglamentowana, a jedynie taka, która może przykładowo powodować zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi.

Z zapisów ustawy "Prawo przedsiębiorców" możemy wyróżnić trzy rodzaje reglamentacji:

  • koncesje,
  • zezwolenia,
  • działalność regulowana [1].

Co ciekawe, że w przypadku działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży alkoholu mamy do czynienia nie z koncesjami, a z zezwoleniami, tak więc, jeśli spełnimy warunki otrzymania pozytywnej decyzji w sprawie uzyskania zezwolenia - organ zobowiązany jest nam ją wydać.

Kwestie szczegółowe w tej materii reguluje przede wszystkim Ustawa
o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z 1982 roku.

Dla celów tej publikacji skupimy się tylko na obrocie detalicznym napojami alkoholowymi.

Uzyskanie zezwoleń na obrót detaliczny napojami alkoholowymi

Obrót detaliczny napojami alkoholowymi może być prowadzony wyłącznie po uzyskaniu zezwolenia. Zezwolenie takie wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy wg. miejsca położenia punktu sprzedaży. Zezwolenia podzielone są wg. procentowych stawek zawartości alkoholu, tj. trzeba je uzyskać na obrót napojami o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwa, powyżej 4,5% do 18% z wyjątkiem piw oraz powyżej 18%. Podział ten ma zastosowanie również do obrotu hurtowego.

W przypadku sprzedaży detalicznej należy poruszyć temat ograniczeń, które rada gminy może nałożyć na organ wydający zezwolenia oraz na samych przedsiębiorców. W skrócie, za pomocą uchwał, może ona:

  • Ograniczyć ilość wydawanych zezwoleń na obrót detaliczny napojami alkoholowymi na terenie swojej gminy,
  • Ustalić kwestie usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych,
  • Zakazać sprzedaży takich produktów w niektórych częściach gminy (np. dzielnicach, starostwach),
  • Zakazać sprzedaży tak jak wyżej, ale tylko w godzinach od 22:00 do 06:00 rano.

Gdy liczba wniosków jest większa niż maksymalna ilość zezwoleń,
w pierwszej kolejności:

  • Zezwolenie uzyska ten przedsiębiorca, którego punkt sprzedaży będzie najbardziej oddalony od innego punktu sprzedaży.
  • A jeśli dalej nie można wskazać takiego przedsiębiorcy, zezwolenie uzyskuje ten, który posiada mniejszą ilość punktów sprzedaży.

W kwestiach praktycznych, wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych powinien zawierać informacje:

  • O zezwolenie na jaki typ alkoholu, wg. stawek procentowych, przedsiębiorca się ubiega,
  • Oznaczenie (firmę) przedsiębiorcy, jego adres i siedzibę, a gdy ustanowił pełnomocników - ich imiona, nazwiska i adresy zamieszkania,
  • Numer KRS, jeśli przedsiębiorca takowy posiada, oraz NIP,
  • Przedmiot wykonywanej działalności gospodarczej (wg. Polskiej Klasyfikacji Działalności - w skrócie PKD),
  • Adres punktu sprzedaży oraz adres magazynu dystrybucyjnego czyli punktu składowania napoi alkoholowych.

Jednak to nie wszystko, ponieważ do tak sporządzonego wniosku należy dołączyć dokumenty:

  • Potwierdzające tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych (np. najem, prawo własności),
  • Zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt taki będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym,
  • Decyzję właściwego państwowego inspektora sanitarnego
    o zatwierdzeniu zakładu.

Wniosek taki można złożyć również w formie dokumentu elektronicznego za pomocą np. profilu zaufanego na stronie biznes.gov.pl.

Warunki uzyskania zezwolenia oraz prowadzenia sprzedaży

Zezwolenia wydawane są na czas określony, nie krótszy niż 4 lata.
W wypadku sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych wyłącznie do spożycia poza miejscem sprzedaży (np. supermarkety, sklepy monopolowe) czas ten nie może być krótszy niż 2 lata.

W przypadku sprzedaży napojów o zawartości pow. 4,5% alkoholu
(z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, taką działalność można prowadzić wyłącznie w punktach sprzedaży które:

  • Są sklepami branżowymi gdzie sprzedaż napojów alkoholowych stanowi nie mniej niż 70% wartości sprzedaży w tym punkcie;
  • Posiadają wydzielone stoiska - w przypadku samoobsługowych placówek handlowych o powierzchni sprzedażowej powyżej 200 m2;
  • Są placówkami samoobsługowymi lub placówkami handlowymi,
    w których sprzedawca prowadzi bezpośrednią sprzedaż napojów alkoholowych;
  • Mieszczą się w miejscu wytworzenia wina w przypadku producentów, wyłącznie wyrabiających i rozlewających wino uzyskane z winogron pochodzących z upraw własnych.

Dodatkowo warto pamiętać, że do prowadzenia takiej działalności wymagane jest:

  • Zaopatrywanie się w napoje alkoholowe wyłącznie u producentów
    i przedsiębiorców posiadających odpowiednie zezwolenie na sprzedaż hurtową;
  • Sprzedawanie alkoholu tylko w miejscu wyznaczonym w zezwoleniu.
  • W wypadku zmian w danych zawartych w zezwoleniu, powiadomić
    o tym organ który wydał nam zezwolenie, w ciągu 14 dni od tej zmiany.

Ile trzeba zapłacić, by móc sprzedawać alkohol?

Opłaty, w przypadku obrotu detalicznego, nazywane są opłatami za korzystanie z zezwoleń i dokonywane są w trzech równych ratach albo jednorazowo w ciągu danego roku kalendarzowego. Wysokość opłat uzależniona jest od tego, czy jest to pierwsze tego typu zezwolenie dla danego przedsiębiorcy, czy kolejne.

Jeśli jest to pierwsze zezwolenie albo w roku poprzednim roczna wartość sprzedaży napojów do 18% zawartości alkoholu nie przekroczyła na jedno zezwolenie 37 500 zł, a w przypadku napoi pow. 18% zawartości alkoholu - 77 000 zł, opłaty wynoszą:

  • Dla zezwoleń na sprzedaż napojów o zawartości do 18% alkoholu, 525 zł za jedno zezwolenie,
  • A dla napoi o zawartości pow. 18% alkoholu - 2100 zł.

Jeżeli przedsiębiorca prowadził już w roku poprzednim taką działalność
i jego wartość sprzedaży dla jednego zezwolenia była wyższa od wyżej wymienionych progów, opłaty oblicza się inaczej. Podstawą do takiego obliczenia jest pisemne oświadczenie o wartości sprzedaży poszczególnych grup napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim
w stawkach:

  • W przypadku zezwoleń na sprzedaż napoi o zawartości do 18% alkoholu - 1,4% wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów (do 4,5%, do 18%) tych napoi w roku poprzednim;

  • W przypadku zezwolenia na sprzedaż napoi o zawartości pow. 18% alkoholu - 2,7 ogólnej wartości sprzedaży tych napoi w roku poprzednim.

W przypadku roku nabycia zezwolenia lub utraty jego ważności, opłat dokonuje się w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia. Czyli, jeśli zezwolenie otrzymaliśmy w czerwcu, opłatę obliczamy tak jak wyżej, jednak tylko za połowę roku, więc płacimy połowę jej wysokości.

Dodatkowym ciekawym rodzajem zezwolenia jest zezwolenie jednorazowe. Otóż można go udzielić przedsiębiorcom już posiadającym zezwolenie na obrót detaliczny napojami alkoholowymi oraz jednostkom Ochotniczej Straży Pożarnej na maksymalnie 2 dni. Opłata za wydanie takiego zezwolenia wynosi 1/12 rocznej opłaty za poszczególne rodzaje zezwoleń.

Istnieje również drugi rodzaj zezwolenia jednorazowego. Udziela się go przedsiębiorcom, których działalność polega na dostarczaniu żywności na imprezy zamknięte organizowane w czasie i miejscu wyznaczonym przez klienta, w oparciu o zawartą z nim umowę. Mogą być one udzielane na okres do 2 lat. Celem takich zezwoleń jest zapewnienie sprzedaży detalicznej napojów alkoholowych poza punktem sprzedaży.

Podsumowanie

Podsumowując, uzyskanie zezwoleń i prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży alkoholu nie jest prostym zadaniem, a okupione jest walką z biurokracją oraz dodatkowymi wydatkami w postaci opłat. Jednak taki stan rzeczy jest uzasadniony ze względu na wpływ na zdrowie i życie ludzi spożywania alkoholu w nadmiernych ilościach. Powodem są również zagrożenia bezpieczeństwa i spokoju publicznego, ponieważ jako substancja psychoaktywna alkohol powoduje u ludzi często zachowania niebezpieczne dla samego spożywającego jak i otoczenia.

Szymon Barabasz


Źródła:

  • Autor: Dr K. Pokryszka, red. nauk. Prof. Dr hab Rafał Blicharz. Tytuł: Publiczne prawo gospodarcze. Zarys wykładu. s. 103 - 104
  • Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z dnia 26 października 1982 r. (Dz. U. 1982 Nr 35 poz. 230) Stan prawny: 08.04.2019 r.
  • Ustawa Prawo Przedsiębiorców z dnia 6 marca 2018 r. (Dz.U. 2018 poz. 646) Stan prawny: 08.04.2019 r.

[1] Źródło: Dr K. Pokryszka, red. nauk. Prof. Dr hab Rafał Blicharz: Publiczne prawo gospodarcze. Zarys wykładu. s. 103 - 104